De Filter van je Brein

Niets is wat het lijkt.

Wat scheef lijkt, is recht en wat zogenaamd beweegt, blijkt gewoon stil te staan.

Ik ben in het Museum of Illusions in Maastricht en ik word beduveld waar ik bij sta. Terwijl afbeeldingen uit hun lijsten lijken te springen en de wereld zoals ik hem kende op zijn kop staat, neem ik me voor om me niet langer in de maling te laten nemen. Mijn brein is toch slimmer dan dit? Ik laat me niet zomaar bedotten. Helaas heb ik mezelf slimmer ingeschat dan ik had gehoopt; op het moment dat ik er honderd procent van overtuigd ben dat de ene doos groter is dan de andere, blijken ze toch precies even groot. Toch bedonderd dus.

Hoewel dit natuurlijk leuke wetenschappelijke trucjes zijn, vraag ik me af of dit niet ook in ons dagelijks leven voorkomt. De dingen zoals jij en ik ze zien: zijn ze ook wel écht zo? Ik heb het niet over een boom die opeens geen boom meer is. Maar je hebt vast wel eens meegemaakt dat je in een schaduw iemand zag staan, terwijl het gewoon diezelfde boom bleek te zijn. Of het is donker en je ziet iets op de grond liggen waarvan je denkt dat het een beest is… maar nee, de pantoffel van je huisgenoot. Heel praktische dagelijkse dingen waarbij je brein met je aan de haal gaat.

Dit zijn situaties die we achteraf kunnen controleren en verifiëren. Maar er zijn meer momenten waarop we ons brein niet helemaal kunnen vertrouwen. In gesprekken met anderen werkt ons brein namelijk overuren. In plaats van alleen te luisteren naar wat de ander letterlijk zegt, “kleurt” je brein het gesprek in. Deze tint wordt gevormd door je achtergrond, ervaringen en meningen. Met andere woorden: je geeft er je eigen invulling aan. Je geeft betekenis aan woorden die een ander misschien helemaal niet zo bedoeld heeft.  

Heb je wel eens in een situatie gezeten waarin iemand tegen je zei: ‘Hè, dat heb ik helemaal niet gezegd!’ of ‘Nee, zo bedoelde ik het helemaal niet!’? Het lijkt soms wel alsof we luisteren door een filter. En die filter, dat zijn we zelf. Dat geldt niet alleen voor woorden, maar ook voor spullen. Jij ziet een blauwe auto op straat en in jouw hoofd wordt het: ‘Ik zag een lelijke, oude blauwe auto bij de buren op de oprit staan.’ Ik loop langs diezelfde auto en denk: ‘Wat een schattig paars autootje.’ Dezelfde auto, een totaal andere invulling.

Dit zijn processen die automatisch gaan en waar we ons gelukkig geen zorgen om hoeven te maken. Maar wees af en toe eens kritisch op wat er in je hoofd gebeurt. Vraag jezelf af: Is dit echt zo, of maak ik dat er zelf van? Sta open voor de visie van een ander. Het gaat er niet om je gelijk te behalen; misschien hebben jullie wel allebei gelijk.

In het museum dacht ik natuurlijk wél gelijk te hebben, toen ik een puzzel niet opgelost kreeg en een medewerker me te hulp wilde schieten. Hij beweerde dat het rode bolletje wel degelijk door de opening naar buiten kon. Ik vond van niet, want ik had het al tien keer geprobeerd en er was inmiddels kortsluiting ontstaan in mijn brein. Die kortsluiting werd een complete ‘brain freeze’ toen de medewerker het rode bolletje doodleuk door de opening naar buiten schoof.

Niet alles is wat het lijkt en het is helemaal oké om een keer geen gelijk te hebben 😉.

Liefs,

Raïscha

🖤